ارزشیابی پیامدهای اقتصادی- اجتماعی تورهای آموزشی، ترویجی و پژوهشی کشاورزان پیشرو



ناشر : مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره)
آخرین به‌روزرسانی : ۱۱ بهمن ۱۴۰۴
تاریخ انتشار : اردیبهشت ۱۳۹۹
تعداد صفحات : ۱۰۷
ارزیابی تورهای آموزشی : دانلود فایل

تورهای آموزشی، ترویجی و پژوهشی کشاورزی یکی از روشهای آموزشی نوآورانه برای انتقال دانش و فناوری های نوین به تولیدکنندگان محصولات کشاورزی است. این روش جزء روشهای آموزش "مزرعه محور" است که برای تدریس مباحث عملی به فراگیران علوم کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد و دارای جنبه های تفریحی و انگیزه بخش می باشد. در برنامه­های ترویجی نیز با عنایت به علاقمندی فراوان بهره­برداران به ارائه عملی آموزش­ها و بازدید از مزارع آموزشی پیشرفته، از این روش استفاده می­شود. از سال 1392 تا سال 1398 مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره) تورهای آموزشی، ترویج و پژوهشی را جهت آموزش بهره­برداران پیشرو کشاورزی برگزار می­کند. ارزشیابی تأثیرات قتصادی- اجتماعی این برنامه آموزشی، می‌تواند ابزار مناسبی برای تعیین میزان دستیابی به اهداف و نقاط قوت و ضعف این برنامه باشد. برای این منظور تحقیقی با روش آمیخته انجام شد. دربخش کمی از نظریه بنیادی و در بخش کمی از روش توصیفی پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی شامل مدیران و کارشناسان خبره شرکت کننده در تورها بودند. در بخش کمی جامعه آماری شامل کشاورزان پیشرو شرکت کننده در تورهای برگزاری شده در طول سالهای فوق بود(N=302) که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه آماری تعیین شد(n=100).  ابزار سنجش در مرحله کمی پرسشنامه محقق ساخته بود که اعتبار ظاهری و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت. نتایج بخش کیفی تحقیق نشان داد که بر اساس کدگذاری محوری انجام شده مهمترین نقاط ضعف تورهای برگزار شده در حوزه های: مدیریت اجرایی، زمان بندی، ارزشیابی، زیرساختی، و تبلیغاتی می باشد. همچنین مهمترین نقاط مثبت نیز شامل: توسعه علمی، توسعه مشارکت و بهبود ارتباطات، توسعه تجارب یادگیری و توسعه کارآفرینی می باشد. نتایج بخش کمی تحقیق نشان داد از نظر شرکت کنندگان، تورهای آموزشی در هر چهار سطح مدل ارزشیابی کرک پاتریک(واکنش، یادگیری، رفتار و نتایج) امتیاز متوسط به بالا را کسب کرده اند. میانگین ارزیابی مرحله رفتار و نتایج که مستلزم بکارگیری فناوری­های آموزش داده شده و هویدا شدن نتایج و دستاوردهای اقتصادی و فنی حاصل از این بکارگیری است با توجه به زمان­بر بودن این تغییرات، اندکی پایین­تر از مراحل واکنش و یادگیری است. بنابر این علی رغم اینکه پاسخگویان برای نحوه ارائه مطالب و شرایط آن و همچنین یادگیری اهداف مورد نظر تور آموزشی ارزیابی بسیار مناسبی دارند، با این وجود دستیابی به تغییرات پایدار در رفتار و بهره­مندی از مزایای بلندمدت­تر این تورهای آموزشی هنوز جای بهبود در آینده را دارد.

فصل اول: کلیات تحقیق.................................................................................................................................. 8

1-1- مقدمه....................................................................................................................................................... 9

1-2- بیان مسأله.............................................................................................................................................. 9

1-3- هدف پژوهش.......................................................................................................................................... 11

1-4- اهمیت وضرورت تحقیق...................................................................................................................... 11

1-5- مراحل پژوهش....................................................................................................................................... 12

1-6- محدوده­ پژوهش..................................................................................................................................... 13

1-6-1- محدوده­ مکانی پژوهش................................................................................................................... 13

1-6-2- محدوه­ موضوعی پژوهش................................................................................................................ 13

1-6-3- محدوده­ زمانی پژوهش.................................................................................................................... 13

1-6-4- محدوده­ انسانی پژوهش.................................................................................................................. 13

1-7- محدودیت­های تحقیق.......................................................................................................................... 13

1-8- تعریف واژگان کلیدی........................................................................................................................... 13

1-9-جمع بندی و نتیجه گیری.................................................................................................................... 15

فصل دوم: ادبیات پژوهش............................................................................................................................... 16

2-1-مقدمه........................................................................................................................................................ 17

2-2- روش­های آموزشی _ترویجی.............................................................................................................. 17

2-3- روش­های گروهی................................................................................................................................... 18

2-3-1-روش گردش صحرایی...................................................................................................................... 18

2-3-2- نمایش طریقه­ای............................................................................................................................... 18

2-3-3- نمایش نتیجه­ای............................................................................................................................... 18

2-3-4- روز مزرعه........................................................................................................................................... 19

2-3-5- روش مدرسه در مزرعه................................................................................................................... 19

2-3-5-1- ویژگی­ها و مزایای مدارس مزرعه­ای...................................................................................... 19

2-3-6- روش تورهای آموزشی.................................................................................................................... 20

2-3-6-1- تورهای آموزشی، ترویجی و پژوهشی مربوط به حوزه سبزی و صیفی.......................... 23

2-3-6-2- جامعه هدف تور آموزشی.......................................................................................................... 23

2-4- همکاری بخش خصوصی در روش تور آموزشی............................................................................. 24

2-4-1- شرکت فلات ایران............................................................................................................................ 24

2-4-2- شرکت شیمیایی گل سم گرگان.................................................................................................. 24

2-4-3- شرکت دانش بنیان آرین خوشه پارس........................................................................................ 24

2-4-4- شرکت دلتا پارس نهاده.................................................................................................................. 24

2-5- تاریخچه برگزاری تورهای آموزشی،ترویجی و پژوهشی مرکز آموزش امام خمینی.............. 24

2-6- اهمیت ارزشیابی برنامه­های آموزشی-ترویجی............................................................................... 25

2-7- ارزشیابی آموزشی.................................................................................................................................. 25

2-8- تعریف اثربخشی..................................................................................................................................... 26

2-9- تعریف ارزیابی اثربخشی دوره­های آموزشی.................................................................................... 26

2-10- ضرورت سنجش اثربخشی آموزشی............................................................................................... 27

2-11- رویکردهای اثربخشی......................................................................................................................... 27

2-12- الگوهای مختلف ارزشیابی آموزشی................................................................................................ 28

2-12-1- الگوی تایلر...................................................................................................................................... 28

2-12-2- الگوی آموزش برمبنای عملکرد(پات)....................................................................................... 28

2-12-3- الگوی لیدرمن................................................................................................................................ 28

2-12-4- الگوی برگشت سرمایه(فیلیپس)............................................................................................... 29

2-12-5- الگوی سیپ.................................................................................................................................... 29

2-12-6- الگوی استاندارد ایزو 10015..................................................................................................... 30

2-12-7- مدل کرک پاتریک......................................................................................................................... 30

2-13- مقایسه تطبیقی مدل­های ارزشیابی آموزشی.............................................................................. 31

2-14- سوابق تحقیق در داخل و خارج از کشور...................................................................................... 32

2-15- چهارچوب نظری تحقیق ................................................................................................................. 36

فصل سوم: روش شناسی پژوهش.................................................................................................................. 37

3-1- مقدمه....................................................................................................................................................... 38

3-2- نوع و روش پژوهش............................................................................................................................... 38

3-3- جامعه آماری و نمونه­گیری................................................................................................................. 39

3-4- ابزار تحقیق............................................................................................................................................. 39

3-5- روایی و پایایی ابزار پژوهش................................................................................................................ 39

3-6- روش­های تجزیه و تحلیل داده­ها....................................................................................................... 40

3-6-1- روش تجزیه وتحلیل داده های کمی........................................................................................... 40

3-6-2- روش تجزیه وتحلیل داده های کیفی.......................................................................................... 40

3-7- شاخص­ها و متغیرهای تحقیق............................................................................................................ 41

فصل چهارم: نتایج و یافته­ها........................................................................................................................... 42

4-1-مقدمه........................................................................................................................................................ 43

4-2- یافته­های توصیفی................................................................................................................................. 43

4-2-1- ویژگیهای فردی و حرفه ای........................................................................................................... 43

4-2-2- ارزیابی شاخص واکنش...................................................................................................................................51

4-2-3- ارزیابی شاخص یادگیری.................................................................................................................................53

4-2-4- ارزیابی شاخص رفتار............................................................................................................................................54

4-2-5- ارزیابی شاخص نتایج............................................................................................................................................55

4-3- یافته های تحلیلی.....................................................................................................................................................56

  4-4- تعیین نقاط قوت و ضعف تورهای آموزشی، ترویجی و پژوهشی.....................................................................60

4-4-1- ویژگی­های فردی و حرفه­ای مدیران و کارشناسان............................................................................................60

4-4-2- مرحله اول: کدگذاری باز......................................................................................................................................60

4-4-3- مرحله دوم: کدگذاری محوری.............................................................................................................................63

4-4-4-مقایسه بین مقوله­های فرعی حاصل از کدگذاری محوری با سطوح مختلف مدل کرک پاتریک..............67

فصل پنجم: خلاصه نتیجه گیری و پیشنهادها........................................................................................... .......................69

5-1- مقدمه....................................................................................................................................................... ......70

5-2- خلاصه­ی تحقیق.................................................................................................................................... .......70

5-3- بحث و نتیجه گیری.............................................................................................................................. .......70

5-4- پیشنهادهای کاربردی........................................................................................................................... ........72

5-5-پیشنهاد پژوهش­های آتی..................................................................................................................... .......72

منابع.......................................................................................................................................................................................73

 

 

 

 

فهرست جداول

 

جدول2-1- چهار سطح مدل کرک پاتریک............................................................................................................ 31

جدول2-2- مقایسه تطبیقی مدل های ارزشیابی آموزشی................................................................................. 31

جدول3-1- تعداد بهره برداران شرکت کننده در تورهای آموزش.................................................................... 39

جدول4- 1- توزیع فراوانی پاسخگویان به تفکیک گروه‌بندی سنی................................................. 43

جدول4- 2- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس سطح تحصیلات................................................................... 44

جدول4- 3- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس رشته تحصیلی...................................................................... 44

جدول4- 4- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس سابقه کار................................................................................ 45

جدول4- 5- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس محل مزرعه........................................................................... 46

جدول4- 6- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس سطح زیر کشت باز.............................................................. 47

جدول4- 7- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس سطح زیرکشت گلخانه........................................................ 47

جدول4- 8- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس میزان شرکت در تور............................................................ 48

جدول4- 9- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس میزان شرکت در دوره های آموزشی-ترویجی.............. 48

جدول4- 10- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس عضویت در شورا................................................................ 49

جدول4- 11- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس داشتن فروشگاه نهاده های کشاورزی.......................... 49

جدول4- 12- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس کانال اطلاع رسانی........................................................... 50

جدول4- 13- توزیع فراوانی پاسخگویان بر میزان خرید بذر پس از شرکت در تور..................................... 50

جدول4- 14- توزیع فراوانی پاسخگویان بر میزان فروش بدر پس از شرکت در تور.................................... 51

جدول4- 15- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس شاخص واکنش.................................................................. 51

جدول4- 16- رتبه‌بندی متغیرهای شاخص واکنش بر اساس ضریب تغییرات............................................. 52

جدول4- 17- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس یادگیری............................................................................... 53       

جدول4- 18- رتبه‌بندی متغیرهای شاخص یادگیری بر اساس ضریب تغییرات.......................................... 53

جدول4- 19- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس رفتار..................................................................................... 54

جدول4- 20- رتبه‌بندی متغیرهای شاخص رفتار بر اساس ضریب تغییرات................................................. 54

جدول4- 21- توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس نتایج..................................................................................... 55

جدول4- 22- رتبه‌بندی متغیرهای شاخص نتایج بر اساس ضریب تغییرات................................................. 55

جدول4-23- مقایسه میانگین رتبه‌ای شاخص­های ارزشیابی به تفکیک رشته تحصیلی بر اساس آزمون من وایتنی        56

 جدول4-24- مقایسه میانگین رتبه‌ای شاخص های ارزشیابی به تفکیک سن بر اساس آزمون کروسکال والیس  57

جدول4-25- مقایسه میانگین رتبه‌ای شاخص های ارزشیابی به تفکیک سابقه بر اساس آزمون کروسکال والیس 58

جدول4-26- مقایسه میانگین رتبه‌ای شاخص­های ارزشیابی به تفکیک تحصیلات بر اساس آزمون کروسکال والیس       58...........................................................................................................................................................................................

جدول4-27- بررسی میزان همبستگی میان سطوح ارزیابی و متغیرهای مستقل........................................ 59

جدول4-28- مفهوم سازی داده ها، مربوط به نقاط ضعف (کدگذاری باز) ..................................................... 60

جدول4- 29- مفهوم سازی داده های مرتبط با نقاط قوت (کدگذاری باز) .................................................. 61

جدول4-30- نتایج حاصل از کدگذاری محوری مرتبط با نقاط ضعف تورهای آموزشی............................. 64

جدول4-31- نتایج حاصل از کدگذاری محوری مربوط به نقاط قوت تورهای آموزشی.............................. 65

ارسال با ایمیل: