مصاحبه با دکتر محمد یونسی الموتی درباره مرکز آموزش عالی امام خمینی

معرفی سوابق شغلی و تحصیلی

نوروزی: ضمن تشکر بابت وقتی که برای این مصاحبه اختصاص دادید، خواهش می کنم به عنوان اولین سئوال خودتان را معرفی نمائید و مختصری از سوابق تحصیلی و شغلی تان تا قبل از انتصاب به عنوان رئیس آموزشکده کشاورزی کرج بفرمائید.

یونسی: بسم ا...الرحمن الرحیم. بنده هم به سهم خودم تشکر می کنم بابت زحمتی که برای این کار تقبل می کنید. در سال 1365 به عنوان اولین دوره[1]در رشته ماشین های کشاورزی در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز پذیرفته شدم. ابتدا قصد انصراف داشتم و به همین دلیل یک ترم هم مرخصی گرفتم و دیر آمدم. به هر حال  پس از 7 ترم و با معدل "الف" در رشته ماشین های کشاورزی از دانشگاه شیراز فارغ التحصیل شدم.  در دوره تحصیل بورسیه وزارت جهاد سازندگی شده بودم. پس از فراغت از تحصیل چون قبل از دانشگاه خدمت نظام وظیفه را انجام داده بودم، وارد خدمت شدم و کارمند رسمی وزارت جهاد سازندگی شدم. ابتدا در جهاد شهرستان قزوین بودم و بعد خودم را به جهاد سازندگی تنکابن منتقل کردم چون بستگانم بیشتر آنجا بودند. در تنکابن ور د سال 1369 در دوره کارشناسی ارشد قبول شدم. به صورت همزمان با اشتغال به کار در جهاد سازندگی تفکیک وظایف وزارت جهاد سازندگی و وزرات کشاورزی صورت گرفت و با انحلال کمیته های کشاورزی در وزارت جهاد سازندگی به همراه تعدادی از همکاران از جمبه آقایان مهندس منصور نواب زاده، مهندس حمیدرضا هاشمی، دکتر اجلالی و دکتر محمدرضا جهان سوز از وزارت جهاد سازندگی به وزارت کشاورزی منتقل شدیم. در وزارت کشاورزی به ما گفته شد چون رسمی نشده اید، اجازه ادامه تحصیل ندارید و به همین حکم مأموریت تحصیلی صادر نکردند. من هم با نوشتن یک درخواست کتبی کار را رها کرده و دوره کارشناسی ارشد را در دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران شروع کردم. در دانشگاه تهران مشغول تحصیل بودم که یک روز اطلاع دادند آقای دکتر آهون منش با شما کار دارد. دکتر آهون منش دلیل رها کردن کار را از پرسید. من هم گفتم که تقاضای مأموریت آموزشی کردم و چون موافقت نشد ناگزیر شدم که کار را رها کنم. به دنبال ایشان آقای مهندس طهماسبی، رئیس وقت سازمان آموزش کشاورزی گفتند که شما بیا این جا (سازمان آموزش کشاورزی) شروع به کار کنید و ما هم مجوز ادامه تحصیل به شما می دهیم. اول قرار بود هفته ای یک روز کار کنیم، ولی به تدریج کار به جایی رسید که هفته ای هفت روز را کار می کردم.

نوروزی: محل کارتان کجا بود؟

یونسی: سازمان آموزش کشاورزی در آن زمان در مجموعه فعلی مرکز آموزش عالی امام خمینی مستقر بود. محل بعدی سازمان آموزش کشاورزی که هم اینک در اختیار مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی قرار دارد، در اختیار سپاه پاسداران بود. رئیس سازمان آموزش کشاورزی در محل فعلی رئیس اداره امور مالی مرکز بود و اینجا (اتاق معاون مالی- اداری مرکز) امور اداری سازمان آموزش کشاورزی بودو ساختمان معاونت پژوهشی مرکز و ساختمان های مجاور آن هم در اختیار سازمان آموزش کشاورزی بود. آموزشکده کشاورزی هم شامل قسمت های اداری، کلاس های آموزشی و خوابگاه های دانشجویی در ساختمان هایی که هم اینک کلاس های آموزشی مرکز، گروه های منابع طبیعی و مدیریت و توسعه کشاورزی و گروه علوم دامی مستقر هستند، استقرار داشت. به تدریج در اوایل دهه 70 بود که سپاه ساختمان فعلی مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی را تخلیه کرد و با در اختیار گرفتن آمفی تئاتر و سایر قسمت ها و مرمت ساختمان ها سازمان آموزش کشاورزی به محل جدید خود منتقل شد. از سال 69 تا 73 در سازمان آموزش کشاورزی بودم و بعد با اخذ دانشنامه فوق لیسانس به دنبال این بودم که دانشگاه بروم. از دانشگاه مختلف از جمله دانشگاه شیراز، دانشگاه شاهد، و دانشگاه تهران پذیرش گرفته بودم. حتی برای عضویت هیأت علمی دانشگاه تهران تمام کارهای من درست شده بود و مجوز آقای دکتر کلانتری، وزیر وقت کشاورزی را هم گرفته بودم که آقای دکتر آهون منش، رئیس سازمان تحقیقات کشاورزی مانع شد. ایشان به من گفت که ما می خواهیم آموزشکده کشاورزی را به پژوهشکده تبدیل کنیم و شما را هم برای ادامه تحصیل خواهیم فرستاد و می خواهیم دکترا تربیت کنیم.من هم قبول کردم و ماندگار شدم و از سال 1373 عضو هیأت علمی آموزشکده شدم. پس از آن چند بار در آزمون دکترای اعزام به خارج قبول شدم و هر بار به دلایلی نتوانستم اعزام شوم، تا این که سرانجام تصمیم گرفتم که در آزمون داخل شرکت کنم و نهایتا در سال 1378 وارد دانشگاه تربیت مدرس شدم که تا سال 1385 تحصیل دوره دکتری طول کشید. دلیل آن هم مسئولیت در آموزشکده بود. از سال 1373 هم برای 4 تا 5 سال در آموزشکده مسئول گروه آموزشی بودم تا در سال 1378 آقای مهندس عبدالرحمن چراغعلی مسئولیت آموزشکده را به عهده من گذاشتند.

پذیرش مسئولیت آموزشکده

نوروزی: به این ترتیب مسئولیت آموزشکده را در سال 1378 و همزمان با ورود به دوره دکتری بر عهده گرفتید.

یونسی: بله. هر قدر هم به آقای مهندس چراغعلی، معاون آموزش و تجهیز نیروی انسانی سازمان، اصرار کردم که می خواهم درس بخوانم، قبول نکردند. البته ناگفته نماند که در آن زمان درس خواندن مدیران منع قانونی نداشت، یا اگر داشت خیلی سخت گیری نمی شد.

نوروزی: رئیس قبلی آموزشکده کشاورزی چه کسی بود؟

یونسی: آقای دکتر مصطفوی بود که می خواست بازنشست شود.

نوروزی: عنوان دقیق آموزشکده چه بود؟

یونسی: عنوان دقیق و کامل آن آموزشکده کشاورزی کرج و وابسته به وزارت کشاورزی بود. از لحاظ چارت تشکیلاتی آموزشکده با خط چین وصل می شد به وزارت کشاورزی و به این معنی بود که قوانین و مقررات وزارت علوم بر آن حاکم بود، ولی از نظر مالی وابسته به وزارت کشاورزی بود. وزارت کشاورزی مجوز 9 آموزشکده را برای مناطق مختلف از شورای گسترش وزارت علوم گرفته بود، ولی عملا یک آموزشکده را بیشتر فعال نکرده بودند که آن هم آموزشکده کشاورزی کرج بود.

نقد وزیر کشاورزی به خروجی دانشکده های کشاورزی

نوروزی: بنابراین، اولیاء وزارت کشاورزی برنامه ایجاد چند آموزشکده کشاورزی دیگر هم در نظر داشتند؟

یونسی: بله. فلسفه وجودی این آموزشکده ها اعتراضی بود که آقای دکتر کلانتری به مجموعه وزارت علوم داشت دایر بر این که فارغ التحصیلان شما به درد عرصه نمی خورند و من باید نیروی انسانی مورد نیازم را خودم تربیت کنم و این را در سخنرانی های مختلف هم اعلام می کرد که فارغ التحصیلان دانشگاه کارایی ندارند و من اینها را قبول ندارم. دنبال این هم بود که در این آموزشکده ها کارشناسی ارشد و دکترا تربیت کند. حتی معتقد بود که محققین وزارت کشاورزی هم باید از این طریق تربیت شوند. ولی عملا بعد از این که دید به هر حال از یک طرف فارغ التحصیلان بیکار هستند و از آن طرف هم اعتراضاتی شد، باعث شد که از مواضع خودش عقب نشینی کند. حتی برای سال های 76 تا 78 در آموزشکده پذیرش دانشجو نداشتیم. بعد از این که من در سال 1378 آمدم پذیرش دانشجو را مجددا شروع کردیم.

پذیرش دانشجو در آموزشکده کشاورزی کرج

نوروزی:دانشجویان پذیرش شده در آموزشکده در مقطع کاردانی بودند؟

یونسی:بله

نوروزی:این دانشجویان بورسیه وزارت کشاورزی بودند؟ یعنی تضمینی برای جذب آنها به وزارت کشاورزی پس از خاتمه تحصیل وجود داشت؟

یونسی: نه، بورسیه نبودند. توجه داشته باشید که بورسیه فرآیند خودش را دارد. هم باید ردیف می گرفتند، هم باید حقوق می دادند و هم باید یک کد پرسنلی برایشان در نظر می گرفتند.آموآآتعهدی از دانشجویان می گرفتند که باید در وزارت کشاورزی مشغول به کار شوند.

نوروزی: آیا پس از خاتمه تحصیل این زمینه بود که آنها را جذب کنند؟

یونسی: وزارت کشاورزی سعی می کرد که تا جایی ممکن از آنها جذب داشته باشد، ولی عملا دانش آموختگان نمی توانستند منتظر بمانند که وزارت کشاورزی یک روزی آنها را جذب کند. به همین  دلیل می توان گفت که همه شان دنبال ادامه تحصیل بودند. در واقع تعهد به این صورت بود که متعهد می شدند به دلیل استفاده از مزایای آموزش رایگان دو برابر مدت تحصیل برای وزارت کشاورزی کار کنند که در عمل هیچ بحث استخدامی مطرح نبود.

الزام دانشنامه دکتری ریاست آموزشکده کشاورزی کرج

نوروزی: ابلاغ چناب عالی به عنوان رئیس آموزشکده کشاورزی کرج را چه مقامی صادر کرد؟

یونسی:زمانی که مسئولیت آموزشکده را پذیرفتم، فوق لیسانس بودم. یک قانون نانوشته ای بود، مثل الان که برای یک مسئولیت باید فرد دانشیار یا استاد باشد، آن موقع هم همین بحث ها بود که حتما رئیس آموزشکده حتما باید دکترا داشته باشد. چون حکم رئیس آموزشکده را وزارت علوم صادر می کرد. یعنی قانون آموزشکده این طور بود که معرفی را وزارت کشاورزی انجام می داد و پس از تأیید وزارت علوم، حکم را وزیر کشاورزی صادر می کرد. به عبارت دیگر، رئیس آموزشکده باید مورد تأیید وزارت علوم قرار می گرفت. چون در زمان مسئولیت مدرک کارشناسی ارشد داشتم، ابلاغ سرپرستی برای این جانب از سوی آقای مهندس عباس کشاورزی، رئیس وقت سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی صادر شد. ایشان علاوه بر ریاست سازمان، دبیر هیأت امناء سازمان و هم نماینده وزیر کشاورزی در هیأت امناء آموزشکده بود. احکام هیأت امناء آموزشکده را هم آقای محمد خاتمی رئیس جمهور به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی صادر می کرد. فکر می کنم تنها احکامی که در مجموعه وزارت جهاد کشاورزی توسط رئیس جمهور صادر شد، احکام اعضاء هیأت امناء آموزشکده بود. حتی در دانشگاه ها این طور نبود و احکام توسط  وزیر علوم صادر می شود.

اعضاء هیأت امناء آموزشکده کشاورزی کرج

نوروزی: ضمن این که خواهش می کنم نسخه ای از ابلاغ تان را جهت ثبت در مجموعه تاریخ شفاهی مرکز ارائه نمائید، خاطرتان می آید که اعضاء هیأت امناء آموزشکده چه کسانی بودند؟

یونسی: از اعضاء هیأت امناء آموزشکده که توسط آقای خاتمی صادر  شده بود، می توانم از آقایان چراغعلی، رسول اف، کشاورز، کلانتری، اسلام مجیدی نام ببرم.

فرآیند پذیرش دانشجو در آموزشکده کشاورزی کرج

نوروزی: دانشجویان آموزشکده را از طریق آزمون کنکور سراسری جذب می شدند؟

یونسی: بله.

نوروزی: در چه رشته هایی دانشجو جذب می کردید؟

یونسی: در سه رشته به ما مجوز داده بودند. کاردانی تولیدات گیاهی، کرادانی ماشین های کشاورزی، و کاردانی آبیاری.

نوروزی: دانشجویان فقط مرد بودند؟ و در هر در رشته در هر سال چند نفر پذیرش داشتید؟

یونسی: بله. فقط مردها پذیرش می شدند. سی نفر ما ظرفیت داشتیم، معمولا بیست نفرش تکمیل می شد. چون در آن زمان داوطلب زیاد بود و این قدر هم دانشگاه متفرقه زیاد نبود. آموزشکده هم زیرمجموعه وزارت علوم بود و به همین دلیل انگیزه داوطلبان برای ورود به آموزشکده بالا بود. افراد پذیرش شده دارای سطح اطلاعات بالا بودند و ترازشان بیشتر 5700 و 5800 تا حتی 6000 بود. در حالی که امروز دانشگاه تهران با تراز زیر 6000 پذیرش دانشجو دارد. پذیرش دانشجو هم دو مرحله ای بود. در مرحله اول سه برابر ظرفیت اسامی اعلام می شد و در مرحله دوم مصاحبه می شدند. در مصاحبه سعی می شد با اهدافی که آموزشکده داشت، تا جای ممکن افرادی که روستازاده باشند و  در بخش کشاورزی بمانند، پذیرش شوند.

نوروزی: دانشجویان خوابگاه داشتند؟

یونسی: بله هم خوابگاه داشتند و هم غذا داشتند.

نوروزی: خوابگاهشان کجا بود؟

یونسی: سه خوابگاه داشتیم. یکی از آنها در حال حاضر مجموعه کلاس های مرکز است ودو ساختمان همجوار آن که در حال حاضر شامل گروه منابع طبیعی و مدیریت و ساختمان مجاور آن است، خوابگاه های ما بودند. رستوران و نمازخانه هم در محل فعلی آن قرار داشت.

محل استقرار رئیس آموزشکده کشاورزی کرج

نوروزی: محل رئیس آموزشکده کجا بود؟

یونسی: محلی که هم اینک رئیس امور مالی مرکز مستقر است، در آن زمان اتاق رئیس آموزشکده بود و بعد از ادغام در مرکز آموزش عالی امام خمینی وزارت جهاد سازندگی هم آقای نوتاش و پس از ایشان آقای کریمی نژاد هم در همان محل مستقر بودند.

نوروزی: مجموعه ای که در حال حاضر رئیس مرکز در آن استقرار دارد، وجود داشت؟

یونسی: بله بود و در آن زمان مهد کودک بود.

نوروزی: مهد کودک رونق داشت؟

یونسی: بله. فرزندان کارکنان هم آموزشکده و هم سازمان آموزش کشاورزی در مهد کودک پذیرفته می شدند.

ادغام آموزشکده کشاورزی کرج با مرکز آموزش عالی امام خمینی

نوروزی: تا چه سالی مسئولیت آموزشکده را داشتید؟

یونسی: فکر کنم تا سال 81 بود. سال 80 صحبت ادغام شد و عملا در سال 1381 ادغام صورت گرفت. ناگفته نماند که پست های سازمانی مرکز امام در وزارت جهاد سازندگی از سازمان مدیریت بود و به عنوان مدرس بود و مجوز شورای گسترش وزارت علوم را نداشت. پس از ادغام دو وزارت خانه دیدند که آموزشکده به دلایل مختلف از جمله داشتن پست های هیأت علمی خالی ظرفیت ادغام با مرکز امام را دارد و به همین این دو را در هم ادغام کردند. پرسنل مرکز امام مخالف بودند. چون محل مرکز امام در تهران بود. آن هم در مرکز تهران و مقابل دانشگاه تهران. در حالی که آموزشکده کرج بود و داخل کرج هم نبود و تردد سخت بود. به همین دلیل قدری تنش وجود داشت. من هم خیلی اصرار داشتم که این ادغام صورت بگیرد تا بتوانم به درسم برسم و از طرف دانشگاه هم برای اتمام تحصیل در فشار بودم. حتی در آن سال ها کار به اینجا رسید که دانشگاه از من تعهد گرفت که در دانشگاه بمانم. آقای چراغعلی به عنوان معاون آموزش سازمان هم اصرار داشت که ادغام انجام شود تا پس از آن مسئولیت را تحویل بدهم.

اصرار بر ادغام سریع تر آموزشکده و مرکز آموزش عالی امام خمینی

نوروزی: پس خودتان هم اصرار داشتید که ادغام و تحویل مسئولیت زودتر انجام شود؟

یونسی: صد در صد. البته پس از ادغام هم آقای نوتاش به عنوان رئیس جدید مرکز ، چون آموزشکده در مرکز ادغام شده بود، ایشان گفت که کجا می خواهید بروید و یک محمد داریم و یک محمدآباد. چون اسم کوچک من محمد است و این که من اصلا آن جا نمی رسم که بیایم. یعنی پس از ادغام هر دو رئیس باقی ماندند. آقای نوتاش شد رئیس و ما هم معاون. به هر حال به عنوان معاون اداری- مالی مرکز بودم تا سال 1385. در مورد آقای نوتاش هم می دانید که ایشان آدم بسیار بزرگی بود و مسئولیت های بزرگی داشتند. معاون وزیر، رئیس پشتیبانی جنگ و رئیس جهاد استان فارس از مسئولیت های قبلی ایشان است و من هم در دوران همکاری با ایشان خیلی چیزها از ایشان یاد گرفتم. مدیر سالم و متعهدی بودند. ایشان در دوران تصدی شان مقداری تنش با مدیران سازمان پیدا کردند

دیوار کشی آموزشکده

نوروزی: از کارهای مهم دوران تصدی تان در آموزشکده بفرمائید.

یونسی:در این مجموعه افراد زیادی زحمت کشیدند. از جمله کارهای آن دوران می توانم به دیوار کشی آموزشکده اشاره کنم. چون نبود حصار و دیوار مشکلاتی را برای آموزشکده در پی داشت. تا قبل از دیوار کشی مردم محلی به دلیل تردد در اراضی آموزشکده، فکر می کردند که این اراضی متعلق به خودشان است. دزدی هایی از اموال آموزشکده شده بود که از جمله دام و یا تراکتور آموزشکده را به سرقت رفته بود. در اراضی ما مواد مخدر مصرف می کردند. به دانشجویان تعرض می کردند. در یک مورد در اراضی آموزشکده جسدی پیدا شد. به همین دلیل دیوار کشی آموزشکده را پیگیری کردیم و برای همین مکاتباتی هم انجام دادیم. مثل همین الان که حصار کشی اراضی بازپس گرفته شده از پادگان سپاه را به جد دنبال کردم و برای این اعتباری خوبی هم از سازمان گرفتم. البته دیوار کشی آموزشکده در آن زمان به این سادگی نبود و کار تا سازمان بازرسی کل کشور بالا گرفت. در سازمان بازرسی برخورد خیلی بدی با من شد که بسیار برای خودم متأسف شدم. در حالی که هدف من حفظ و حراست از اموال دولتی بود، باید در سازمان بازرسی به بازپرس جواب می دادم. از دیگر کارهای آن مقطع باید به پذیرش دانشجو اشاره کنم. فکر می کنم بعد از یک وقفه دو ساله مجددا از سال 1379 دانشجو پذیرش کردیم. بحث اصلاح باغات را انجام دادیم. بازسازی چاه ها را انجام دادم. در زمان ادغام هم سعی کردم که تا جای ممکن تنش ها را از هر دو طرف رفع کنم.

یادی از برخی همکاران در دوران تصدی مسئولیت آموزشکده

نوروزی: از همکاران خود در دوران مسئولیت آموزشکده از چه کسانی نام می برید؟

یونسی: آقای مهندس چراغعلی خیلی خیلی حمایت کردند. آقای مهندس طهماسبی خدمات بزرگی در این مجموعه انجام دادند. جا دارد از حمایت های آقای دکتر قره یاضی هم یادی بکنیم.

نوروزی: معاونین شما در آموزشکده چه کسانی بودند؟

یونسی: آموزشکده دو معاون داشت. معاون آموزشی و معاون اداری- مالی. مسئولیت معاونت آموزشی را آقای دکتر علی فتوحی برعهده داشتند و معاون اداری- مالی هم آقای مهندس حمیدرضا هاشمی بودند.

 تاریخ مصاحبه 11دی 1397- کرج- مرکز آموزش عالی امام خمینی (دفتر معاون اداری- مالی مرکز)